Το νέο τεύχος της «Ποιητικής»


Kυκλοφόρησε το 6ο τεύχος του περιοδικού που διευθύνει ο Χάρης Βλαβιανός με κεντρικό αφιέρωμα στη γερμανική ρομαντική ποίηση, το οποίο περιλαμβάνει μεταφράσεις ποιημάτων κορυφαίων δημιουργών [Γκαίτε,  Σίλλερ,  Χάινε,  Χαίλντερλιν,  ΚέρνερΛούμπεκ κ.ά.], που επιμελήθηκε η Λένια Ζαφειροπούλου.

Την πλούσια ύλη συμπληρώνουν ποιήματα και συνθέσεις που υπογράφουν σημαντικοί Έλληνες και ξένοι ποιητές και δοκίμια που αφορούν σε καίρια ζητήματα ποιητικής και στοχασμού. Δεν λείπουν οι γνωστές στήλεςΚριτική και Et cetera, στις οποίες παρουσιάζονται βιβλία ποίησης και σχολιάζονται ζητήματα σχετικά με την ποιητική τέχνη.

Στο τεύχος αυτό, Έλληνες ποιητές (πρεσβύτεροι και νεώτεροι: Στρατής Πασχάλης, Αλέξανδρος Ίσαρης, Γιώργος Βέλτσος, Στέφανος Βασιλάκης, Δήμητρα Κωτούλα, Γιώργος Λαμπράκος, Αριστέα Παπαλεξάνδρου, Γιάννης Αντιόχου, Βασίλης Κάρδαρης, Βασίλης Ντόκος) καταθέτουν έργα που με την ευρεία γκάμα των μορφών και των θεμάτων τους αποδεικνύουν το σφρίγος και τη σημασία της σύγχρονης ελληνικής ποίησης.

Η ξένη ποίηση εκπροσωπείται από μια ομάδα ιδιαίτερων και πολύ σημαντικών ποιητικών φωνών. Νεώτεροι και κλασικοί ποιητές μεταφράζονται και σχολιάζονται ενδελεχώς. Ανάμεσα στον Yves Bonnefoy, τον Gunter Dietz, τον [Καναδό] Christian Bok και την [Ιταλίδα]Antonella Anedda, ιδιαίτερη μνεία οφείλει να γίνει στη μεγάλη Ρωσίδα ποιήτρια Μαρίνα Τσβετάγεβα και στον πολυβραβευμένο Ιρλανδό ποιητή Theo Dorgan [και λάτρη της Ελλάδος — η τελευταία του συλλογή τιτλοφορείται «Greek»], ο οποίος μεταφράζεται για πρώτη φορά στη γλώσσα μας.

Στον χώρο του δοκιμίου, στον οποίο το περιοδικό δίνει ιδιαίτερο βάρος, παρουσιάζεται το εμβληματικό δοκίμιο του George Steiner για τον Μπέκετ [με τίτλο: «Της νύξης και της αναστολής»] καθώς κι ένα πρωτοποριακό κείμενο του Μπέκετ του ίδιου, με τίτλο «Ανάληψη». Επίσης, ένα δοκίμιο του  Αμερικανού ποιητή και κριτικού Jonathan Lethem, «Η έκταση της επιρροής: Μια λογοκλοπή», το οποίο αναλύει με τρόπο ανατρεπτικό το ζήτημα της οικειοποίησης στην τέχνη, καθώς και δύο μελέτες για τον Καβάφη: το πρώτο το υπογράφει οMartin McKinsey και το δεύτερο η Σοφία Ιακωβίδου. Το ελληνικό δοκίμιο τέλος εκπροσωπείται και από τον Δημήτρη Δημηρούλη, ο οποίος εξετάζει σε βάθος το εύρος της γραφής του Βιζυηνού.

Το τεύχος ολοκληρώνεται με κριτικά σημειώματα και σχόλια που υπογράφουν οι: Αλέξης Ζήρας, Evan Jones, Μαρία Τοπάλη, Χρήστος Χρυσόπουλος, Ευριπίδης Γαραντούδης, Κώστας Γεμενετζής, Βενετία Αποστολίδου, Άλκηστις Σουλογιάννη, Κώστας Ζωτόπουλος.

Προσωπικά προσυπογράφω τα «Ποιήματα για έναν δύσκολο έρωτα», τα οποία αγαπώ ιδιαίτερα και είναι η πρώτη μου σοβαρή απόπειρα να γράψω ένα ολόκληρο βιβλίο μετά τις «Εισπνοές» που εκδόθηκαν από τον Ίκαρο.

Αναδημοσιεύω το ποίημα » Ο Κακός Ο Λύκος»

 

Ο ΚΑΚΟΣ Ο ΛΥΚΟΣ

 

Σ’ αυτή την ψηλή κατοικία του κόσμου

Όπου ο δρόμος φαίνεται

Ως ο τέλειος στόχος για την ανθρώπινή μου ύπαρξη

Λειαίνει ο όλεθρος συναίσθημα και λογική

Έτσι που με πείσμα αγαπημένη μου

Να διαλέξω ευθύς το πότε ή το ποτέ

Και εκδικητικά να σου αποκαλύψω

Πως τέλος Αυγούστου

Θα πεθάνω ζωντανός

 

Μα από την Πέμπτη

Περίσσεψε η Κυριακή

Ξημέρωσε και η Δευτέρα

Οι στίχοι μου σάπισαν σε τέσσερις μέρες

Σκουλήκια ανεβοκατεβαίνουν

Σε τούτο που δεν είναι άλλο

Παρά ένα τρύπιο κι αδειανό κεφάλι

 

Μα όλα όσα έχω

Μια αγάπη κρυστάλλινη

Προσμένοντας μάταια το άμοιρο

Κάτω από τα θολά κίτρινα φώτα

Που διαθλούν το ανεπανόρθωτο μυστικό μου

 

Κι αφού κάπου εδώ εναπόκειται

Κυρίες και κύριοι

Το  θαύμα της ύπαρξής μου

Τώρα που δεν έχω τίποτα

Ακίνητος σ’ ένα δωμάτιο βιτρίνα

Έχοντας καταπιεί νωρίς το πρωί

Τις ναρκωτικές μου φιάλες

Σωπαίνω

Αφουγκραζόμενος τη νεαρή γυναίκα

Να κλαυθμυρίζει στο περίκλειστο σπίτι της

Έναν μονότονο λυγμό:

«Μ’ αγαπά; Δεν μ’ αγαπά;»

 

 

Ο ίδιος τρόπος που μαδάς μια μαργαρίτα

Συνέχισε

Καλά τα πας

«Μ’ αγαπάς; Δεν μ’ αγαπάς;»

 

Να μοιάζει όλο αυτό με παιδικό παιχνίδι

Ένα μακρινό παιδικό όνειρο

Μια ανάμνηση από το κοριτσάκι που ήσουν

 

Θαρρώ πως τούτο ζήτησες στο λύκο τον κακό;

Ε! να λοιπόν

Που ο λύκος σού προσφέρει τον εφιάλτη ετούτον εδώ:

«Μ’ αγαπά; Δεν μ’ αγαπά;»

 

Γιάννης Αντιόχου

 

Advertisements

Ψηφιακές «Εισπνοές»


Στον κόσμο που ζούμε, να τολμά ένας από τους πλέον «παραδοσιακούς» εκδότες και μάλιστα εκδότης της ποίησης την μετατροπή τίτλων από τα βιβλία του σε ψηφιακή μορφή για ipad, iphones και λοιπούς αναγνώστες είναι πράγματι δώρο.

Οι εισπνοές έγιναν λοιπόν ψηφιακές: http://www.ikarosbooks.gr/publication-details.asp?book=458&filter=digital

ΕΙΣΠΝΟΕΣ
ΠΟΙΗΣΗ, 56 σελίδες
ISBN 978-960-8399-97-6
Α’ Έκδοση: 2009
Τιμή καταλόγου: 5,99 ευρώ
Σημείωση: EPUB
Ψηφιακή έκδοση

 

Ο Γιάννης Αντιόχου είναι ποιητής, μεταφραστής. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1969. Μεγάλωσε και ζει στον Πειραιά. Είναι κάτοχος MBA και ΜSc της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με εξειδίκευση τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Έχει εκδώσει τρία βιβλία ποίησης και έχει μεταφράσει έργα των Τεντ Χιουζ, Σύλβια Πλαθ, Ανν Σέξτον, Άννα Αχμάτοβα.
Έχει συνεργαστεί με διάφορα λογοτεχνικά περιοδικά, δημοσιεύοντας, ποιήματα, δοκίμια και μεταφράσεις (ΑΝΤΙ, Index, Ποίηση, Δέκατα, Δέλεαρ, Μανδραγόρας, Poetix)
Συμπεριλήφθη στην ανθολογία Karaoke Poetry Bar με ελληνικά και μεταφρασμένα στα αγγλικά ποιήματα του και στην ανθολογία που εξέδωσε ο οργανισμός HELLENICA σε δύο γλώσσες με αγγλικές μεταφράσεις του κ. Γκούμα. Σύντομα θα εκδοθεί στις ΗΠΑ ανθολογία που θα περιέχει τρία ποιήματα του στη σειρά “A generation defying itself”, καθώς και περιέχοντας ως πρόταση το ηλεκτρονικό περιοδικό του ΕΚΕΒΙ για το βιβλίο «ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΟΥ».

 

ΟΙ ΚΟΥΦΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ (THE HOLLOW MEN)


T. S. ELIOT

THE HOLLOW MEN

NOVEMBER 1925

Μετάφραση: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ

Οι δυο επιγραφές που χρησιμοποιεί ως motto ο Έλιοτ προέρχονται η μεν που μεταφράζεται: «Κύριο Κουρτς-πέθανε» από το κλασικό μυθιστόρημα του Τζόζεφ Κόνραντ  «Η καρδιά του σκότους», όπου ο Κουρτς είναι μυθιστορηματικός ήρωας, η δε  που μεταφράζεται ως: «μια δεκάρα για τον Γέρο-Γκάι» είναι λαϊκή αγγλική έκφραση την οποία λένε τα παιδιά στην Αγγλία την 5η Νοεμβρίου.

Ο Γέρο-Γκάι είναι ο Γκάι Φοκς (Guy Fawkes) που μαζί με άλλους συνωμότησε στο να ανατιναχθεί η Βουλή των Λόρδων ως διαμαρτυρία απέναντι στους αντικαθολικούς νόμους. O Γκάι Φοκς συνελήφθηκε στις 5 Νοεμβρίου του 1605 σε ένα υπόγειο της βουλής και μετά από βασανιστήρια ομολόγησε και κατέδωσε και τους συνεργάτες του. Η 5η Νοεμβρίου γιορτάζεται στην Αγγλία με πυροτεχνήματα και φωτιές αχυρένιων ομοιωμάτων. Η συσχέτιση «οι κούφιοι άνθρωποι», «οι παραγεμισμένοι άνθρωποι» είναι φανερή με τα ομοιώματα από άχυρο που καίγονται.

Το ποίημα έχει ακόμα αναφορές από τον «Ιούλιο Καίσαρα» του Σαίξπηρ και την «Κόλαση» του Δάντη, ιδιαίτερα στη στροφή όπου είναι συγκεντρωμένοι όλοι μαζί στην αμμούδα του ξεχειλισμένου ποταμού.

Στο ποίημα παρακολουθούμε τη διαδρομή της ψυχής μέσα: (1) Στου θανάτου το ονειρικό βασίλειο, (2) Στο βασίλειο του λυκόφωτος.και (3) Στου θανάτου την άλλη βασιλεία

Ο Έλιοτ περιγράφει πως εμείς οι ζωντανοί γινόμαστε αντιληπτοί από εκείνους που «διέσχισαν με το βλέμμα ευθύ, στου θανάτου την άλλη Βασιλεία» και γράφτηκε στις 25 Νοεμβρίου του 1925. Η έκδοση του έγινε για πρώτη φορά στο βιβλίο του Έλιοτ “Collected Poems 1920-1925”.

 

 

 

ΟΙ ΚΟΥΦΙΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

Κύριο Κουρτς – πέθανε

Μια δεκάρα για τον Γέρο-Γκάι

I

Είμαστε οι κούφιοι άνθρωποι

Είμαστε οι παραφουσκωμένοι άνθρωποι

Γέρνοντας μαζί

Με την περικεφαλαία γεμάτη με άχυρο. Αλίμονο!

Οι εξαντλημένες μας φωνές όταν

Μαζί ψιθυρίζουμε

Είναι βουβές και άσκοπες

Όπως ο αέρας στο ξερό χορτάρι

Ή τα πόδια των ποντικών πάνω σε σπασμένα γυαλιά

στο ξηρό μας κελάρι

Μορφή δίχως φόρμα, σκιά δίχως χρώμα,

Δύναμη παραλυμένη, χειρονομία δίχως κίνηση˙

Εκείνοι που διέσχισαν

Με το βλέμμα ευθύ, στου θανάτου την άλλη Βασιλεία

Μας θυμούνται —όπως ήμασταν— όχι σαν χαμένες

λυσσαλέες ψυχές, αλλά μοναχά

Σαν τους κούφιους ανθρώπους

Του παραφουσκωμένους ανθρώπους.

ΙΙ

Βλέμματα που δεν τολμώ στο όνειρο να αντικρίσω

Στου θανάτου το ονειρικό βασίλειο

Αυτά δεν εμφανίζονται:

Εκεί, τα βλέμματα είναι

Ηλιόφως σε έναν σπασμένο κίονα

Εκεί, είναι ένα δέντρο που ταλαντεύεται

Και υπάρχουν φωνές

Στου ανέμου το τραγούδι

Πιότερο μακρινές και ακόμα πιο ιερές

Απ’ ότι ένα αστέρι που σβήνει.

Ας μη βρεθώ πιο κοντά

Στου θανάτου το ονειρικό βασίλειο

Κι ακόμα ας ντυθώ

Με μια τέτοια προμελετημένη μεταμφίεση

Τη δορά του ποντικού, το πετσί του κορακιού,  σανίδια σταυρωτά  Σε ένα λιβάδι

Και όπως φυσάει ο άνεμος τα πάει

Όχι πιο κοντά—

Όχι αυτή η τελική συνάντηση

Στο βασίλειο του λυκόφωτος.

ΙΙΙ

Αυτή είναι η νεκρή χώρα

Αυτή είναι  του κάκτου η χώρα

Εδώ τα λίθινα ειδώλια

Υψώνονται, εδώ δέχονται

Την ικεσία από το χέρι ενός νεκρού ανθρώπου

Κάτω από την μαρμαρυγή ενός αστεριού που σβήνει.

Κάπως έτσι είναι

Στου θανάτου την άλλη βασιλεία

Ξυπνάς μοναχός

Εκείνη την ώρα που εμείς

τρέμουμε με τρυφερότητα

Χείλη που θα φιλούσαν

Πλάθουν προσευχές για τη σπασμένη πέτρα.

IV

Τα βλέμματα δεν είναι εδώ

Εδώ δεν υπάρχουν βλέμματα

Σ’ αυτή την κοιλάδα των άστρων που πεθαίνουν

Σ’ αυτή την κούφια κοιλάδα

Το σπασμένο αυτό σαγόνι των χαμένων βασιλείων μας

Σε αυτόν τον ύστατο τόπο συνάντησης

Μαζί ψαχουλεύουμε

Και αποφεύγουμε τα λόγια

Συγκεντρωμένοι  στην αμμούδα του ξεχειλισμένου ποταμού

Τυφλοί, εκτός κι αν

Τα μάτια επανέλθουν

Όπως το αιώνιο άστρο

Ρόδο εκατόφυλλο

Της λυκόφωτης του θανάτου βασιλείας

Η ελπίδα μόνο

Των κενών ανθρώπων.

V

Γύρω-γύρω όλοι

Φραγκόσυκο στη μέση

Γύρω-γύρω όλοι

Στις πέντε ξημερώνει

Μεταξύ της ιδέας

Και της πραγματικότητας

Μεταξύ της κίνησης

Και της πράξης

Ενσκήπτει η Σκιά

Ότι Σου εστίν η Βασιλεία

Μεταξύ της επινόησης

Και της δημιουργίας

Μεταξύ του αισθήματος

Και της ανταπόκρισης

Ενσκήπτει η Σκιά

Η ζωή είναι μακριά πολύ

Μεταξύ της επιθυμίας

Και του σπασμού

Μεταξύ της ισχύος

Και της ύπαρξης

Μεταξύ της ουσίας

Και της πτώσης

Ενσκήπτει η Σκιά

Ότι Σου εστίν η Βασιλεία

Ότι Σου εστίν

Είναι η ζωή

Ότι Σου εστίν

Έτσι τελειώνει ο κόσμος

Έτσι τελειώνει ο κόσμος

Έτσι τελειώνει ο κόσμος

Όχι με έναν κρότο αλλά με ένα κλαψούρισμα

T. S. Eliot

Μετάφραση: Γιάννης Αντιόχου