Ποιητικά Τοπία (παρουσίαση της ανθολογίας για την Άννα Αχμάτοβα)


Αναδημοσίευση από τη «Βιβλιοθήκη» της Ελευθεροτυπίας, 29.5.2009

Από τον Γιώργο Χαντζή

Αννα Αχμάτοβα

Ποιήματα

απόδ. Γιάννης Αντιόχου,

Μικρή Αρκτος, σ. 192, τιμή με ΦΠΑ 17,20 ευρώ

Η καλαίσθητη, νέα έκδοση ποιημάτων της Αννας Αχμάτοβα, σε απόδοση Γιάννη Αντιόχου, ομολογημένα στηριγμένη σε αγγλικές και γερμανικές μεταφράσεις, έρχεται να αναμετρηθεί με άλλες μεταφράσεις της στα ελληνικά (Αρης Αλεξάνδρου «Ρέκβιεμ», τόμ. Διάλεξα, εκδ. Κείμενα, 1984), να ανθολογήσει τα εμβληματικότερα ποιήματά της και να επικαιροποιήσει την ποιητική καταγγελία σε «χαλεπούς» καιρούς.

Ποιήτρια με ταραγμένο προσωπικό και οικογενειακό βίο (εξορίες, εκτοπίσεις, φυλακές) και ιδιαίτερη φωνή του κύκλου των «Ακμεϊστών» ποιητών, αντιδιέστειλε την καθημερινή ομιλία και την εικόνα στον εσωτερικισμό και στις εξιδανικεύσεις των Ρώσων Συμβολιστών, οι οποίοι κυριαρχούσαν μέχρι τότε στην ποιητική σκηνή της χώρας. Η Αχμάτοβα άφησε μία από τις πιο ευαίσθητες ποιητικές παρακαταθήκες του 20ού αι.

Εντός. Από το πλούσιο έργο της επιλέγονται το εμβληματικό Ρέκβιεμ, που καθρεφτίζει τον σταλινικό τρόμο, το Ποίημα δίχως Ηρωα (εμπνευσμένο από τον Ευγένιο Ονιέγκιν του Πούσκιν) και Οι Ελεγείες του Βορρά. Το βιβλίο πλαισιώνεται από μεστή εισαγωγή, χρονολόγιο της ποιήτριας και σημειώσεις του μεταφραστή.

Η ποίηση της Αχμάτοβα θεματοποιεί με αξιοπρέπεια, αλλά κυρίως απαράμιλλη τεχνική και μουσικότητα, τις κακουχίες της μητέρας και διανοούμενης, τον ολοκληρωτισμό κάθε λογής, τη διερεύνηση της διεξόδου από τη ζωή μέσω της τέχνης: «Τίποτα δεν μου ‘ναι καθαρό / Ποιος είναι ο άνθρωπος και ποιος είναι το θεριό».

Επί του αυτού. Οπως έχει σημειώσει χαρακτηριστικά ο Μπόρις Πάστερνακ, «οι στίχοι της Αχμάτοβα μεταμορφώνουν τα γεγονότα σε βιώματα», σηματοδοτώντας την ατομική περιπέτεια ως παραδειγματική, παράπλευρη απώλεια των συλλογικών προταγμάτων. Κι αν πολλά ποιητικά κείμενα προσέγγισαν τον ίδιο στόχο, ελάχιστα -της «Βασίλισσας του Νέβα», ναι- ανήχθησαν σε έργα αναφοράς.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s