Σίλβια Πλαθ


sylviaplath.jpg 

Αμέτρητες μέρες, αμέτρητες νύχτες είχα ως μόνη σύντροφο, σύζυγο και ερωμένη, τα τελευταία τρία χρόνια, τη Σίλβια Πλαθ. Στο τέλος του χρόνου πρόκειται να κυκλοφορήσει η ποιητική συλλογή της Άριελ, την οποία δεν είχε την τύχη να την δει τυπωμένη όσο ζούσε. Παρόλα αυτά τα ποίηματα που περιλαμβάνονται στη συλλογή, οργισμένα, σκοτεινά, ερεβώδη και μυστηριακά ηχούν τόσο σύγχρονα ακόμα και σήμερα. Σκέφτηκα λοιπόν να παραθέσω ένα σύντομο χρονολόγιο και τα ποιήματά της «Θαλιδομίδη» και «Θάνατος και Συνεργάτες», έτσι ώστε να ικανοποιήσω πολλούς από τους αναζητητές του www, οι οποίοι ψάχνουν με κύριο λήμμα «Plath Sylvia» στο πλήθος των ελληνικών ιστοχώρων.

ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

• 1932, 27 Οκτωβρίου, ώρα 14:10 μ.μ στο Memorial Hospital της Μασαχουσέτης, στο Μαιευτικό τμήμα Robinson γεννιέται η Sylvia Plath. Κόρη της Aurelia Schober Plath (1906-1994) και του Otto Emil Plath (1885-1940). Κατοικεί στο νούμερο 24 της Prince Street στο προάστιο Jamaica Plain της Βοστόνης.
• 1935, 27 Απριλίου: Γεννιέται ο αδελφός της Warren. Η οικογένεια μετακομίζει στο νούμερο 92 της Λεωφόρου Johnson στο παραθαλάσσιο προάστιο Winthrop της Μασαχουσέτης. Εκείνο τον καιρό ο πατέρας της, Otto Plath, διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης. Καθημερινά χρειάζεται να επιβιβαστεί σε λεωφορείο, καραβάκι και τρόλεϊ. Η υγεία του αρχίζει να κλονίζεται.
• 1940, 5 Νοεμβρίου: Μιάμιση εβδομάδα μετά τα όγδοα γενέθλια της Sylvia, ο πατέρας της πεθαίνει από διαβήτη. Πίστευε πως υπέφερε από καρκίνο των πνευμόνων και όλα τα προηγούμενα χρόνια δεν επισκέφθηκε ποτέ τον γιατρό, παρά μόνο όταν άρχισε να αντιμετωπίζει τις επιπλοκές της νόσου του.
• 1941, 10 Αυγούστου: Δημοσιεύεται ποίημα της στη Boston Herald (σελίδα Β-8).
• 1942: Με την μητέρα της και τον αδερφό της, μετακομίζουν στο σπίτι της Elmwood Road, στον αριθμό 26, όπου και κάθονται μέχρι που η Sylvia αρχίζει το κολέγιο. Τα μαθητικά και γυμνασιακά της χρόνια αποδεικνύουν τις ικανότητες της στην Αγγλική λογοτεχνία, στη γλώσσα και στο δημιουργικό γράψιμο.
• 1950: Κερδίζει υποτροφία και εγγράφεται στο Smith College. Αρχίζει να γράφει για περιοδικά και δημοσιεύει άρθρα και μικρές ιστορίες.
• 1953: Επισκέπτεται τη Νέα Υόρκη με υποτροφία ως έκτακτη συντάκτρια του περιοδικού Mademoiselle, και την ίδια στιγμή αξιώνεται και με ένα άρθρο σύνταξης στο ίδιο περιοδικό. Εν τω μεταξύ έχει καταθέσει την αίτηση υποψηφιότητας της για το θερινό πρόγραμμα συγγραφής του Harvard.
• 1954: Απόρριψη της αίτησης της για να παρακολουθήσει το τμήμα του Harvard. Επιχειρεί να αυτοκτονήσει με υπνωτικά χάπια και την βρίσκουν μερικές μέρες αργότερα. Μεταφέρεται σε νοσοκομείο του Belmont, όπου και διαφεύγει τον κίνδυνο.
• 1954 (Άνοιξη): Επιστρέφει στο Smith College και συνεχίζει τις σπουδές της.
• 1955: Καταθέτει τη διπλωματική της εργασία «Ο Μαγικός Καθρέφτης», πραγματεία σχετική με το λογοτεχνικό έργο του Ντοστογέφσκυ και αποφοιτά με “summa cum laude”. Κερδίζει την υποτροφία του Ιδρύματος Fulbright για να συνεχίσει τις σπουδές της στο Cambridge. Εκεί στα πλαίσια της εκδήλωσης για το λογοτεχνικό περιοδικό Saint Botolph’s Review, παρευρίσκεται στο Falcon Yard και γνωρίζεται με τον μελλοντικό της σύζυγο, τον ποιητή Ted Hughes. Χορεύουν ακατάπαυστα, μισομεθυσμένοι. Η Sylvia λέγεται ότι στην προσπάθεια να αποφύγει το φιλί του, τον δαγκώνει στον μάγουλο τραυματίζοντας τον. Αρχίζει το ειδύλλιο, το οποίο και θα καταλήξει σε γάμο.
• 1956, 16 Ιουνίου: Παντρεύονται στο Bloomsbury.
• 1957: Η Sylvia Plath αποδέχεται μία διδακτική θέση στο Smith College και το φθινόπωρο επιστρέφει με τον σύζυγο της στην Αμερική. Δεν θα αποδεχθεί περισσότερο από ένα χρόνο τη θέση της αναπληρώτριας καθηγήτριας, αφού νιώθει ότι δεν έχει καθόλου ελεύθερο χρόνο για να γράψει.
• 1958, Καλοκαίρι: Το ζευγάρι μετακομίζει στο Beacon Hill της Βοστόνης, στην Willow Street, στον αριθμό 9 και αφιερώνονται στην συγγραφή παρά στο ακαδημαϊκό έργο. Η Sylvia απασχολείται μερικώς στο Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης, πηγή συγκέντρωσης υλικού για τον Κυρ-Πανικό και τη Βίβλο των Ονείρων. Ταυτόχρονα παρακολουθεί τα μαθήματα του ποιητή Robert Lowell στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης, όπου γνωρίζεται με τον George Starbuck και την Anne Sexton.
• 1959: Επισκέπτονται την καλλιτεχνική συνοικία Yaddo, στο Saratoga Springs της Νέας Υόρκης. Επιστρέφουν στην Αγγλία, όπου τα Χριστούγεννα τα περνούν στο Heptonstall.
• 1960: Εγκαθίστανται στο Λονδίνο, στον αριθμό 3 της πλατείας Chalcot, στο Primrose Hill.
• 1960, 1 Απριλίου: Γεννιέται η κόρη τους Frieda Rebecca.
• 1960, Οκτώβριος: Ο εκδοτικός οίκος Heinemann εκδίδει την πρώτη της ποιητική συλλογή, που τιτλοφορείται: Ο Κολοσσός κι άλλα ποιήματα. Η ποιήτρια στο τέλος του έτους είναι και πάλι έγκυος.
• 1961, Φεβρουάριος: Η Sylvia Plath αποβάλλει. Χειρουργείται για σκωληκοειδεκτομή και νοσηλεύεται για μερικές εβδομάδες στο νοσοκομείο του St. Pancras. Εκεί εμπνεύστηκε μερικά από τα καλύτερα της ποιήματα. Ενώ νοσηλεύεται δέχεται συμβόλαιο πρώτης ανάγνωσης από το The New Yorker. Αυτό σημαίνει ότι το The New Yorker θα αναγιγνώσκει, όλα τα ποιήματα της Sylvia Plath και θα έχει προτεραιότητα έναντι σ’ άλλες εκδόσεις για να τα δημοσιεύσει. Βγαίνοντας από το νοσοκομείο κερδίζει τη διάκριση Saxton, αξίας 2000 δολαρίων για να εργαστεί με το μυθιστόρημα της «Γυάλινος Κώδωνας». Έχουν μετακομίσει σε μια αγροικία στο Devon.
• 1962, 17 Ιανουαρίου: Γεννιέται ο γιος της Nicholas Farrar.
• 1962, Σεπτέμβριος: Το ζευγάρι πηγαίνει στην Ιρλανδία για διακοπές, προσπαθώντας να επανακτήσει τη σχέση του, αλλά σε δυο μέρες η Sylvia επιστρέφει μόνη στο Devon.
• 1962, Οκτώβριος: Η Sylvia Plath γράφει περίπου εικοσιπέντε ποιήματα. Δημιουργείται η συλλογή Ariel.
• 1962, Νοέμβριος: Η Sylvia Plath αναζητά ένα νέο σπίτι στο Λονδίνο. Βρίσκει ένα διαμέρισμα στην οδό Fitzroy, στον αριθμό 23. Το σπίτι άνηκε στον διάσημο Άγγλο ποιητή W.B. Yeats. H Plath ζει απομονωμένη. Γράφει και στέλνει ποιήματα στους εκδότες χωρίς ανταπόκριση. Το σπίτι είναι αξιοθρήνητο. Ανύπαρκτη θέρμανση, υγιεινή και χωρίς τηλέφωνο.
• 1962, Δεκέμβριος (Χριστούγεννα). Ο κριτικός A Alvarez την επισκέπτεται Παραμονή Χριστουγέννων, αλλά μένει ελάχιστα επειδή είναι καλεσμένος κι αλλού. Είναι ο πρώτος κριτικός που προσέχει το έργο της.
• 1963, 14 Ιανουαρίου: Εκδίδεται το μυθιστόρημα της Γυάλινος Κώδωνας (Bell Jar) με το ψευδώνυμο Victoria Lucas. Οι κριτικές που λαμβάνει δεν είναι οι αναμενόμενες.
• 1963, Φεβρουάριος: Τα ποιήματα τρέχουν από τα χέρια της. Ποιήματα κλειδωμένα, ποιήματα καταληκτικά. H Frieda Rebecca και ο Nicholas Farrar αναρρώνουν από εποχιακή ίωση. Η ποιήτρια είναι σε βαθιά κατάθλιψη.
• 1963, 11 Φεβρουαρίου: Η Sylvia Plath αυτοκτονεί, τοποθετώντας το κεφάλι της στο φούρνου του γκαζιού. Αφήνει ένα σημείωμα στον γείτονα της τον κύριο Thomas Trevor με το μήνυμα: «Καλέστε τον Δόκτωρ Horder» και το τηλέφωνο του. Η παραμάνα φθάνει στις εννέα το πρωί, για να βοηθήσει την Sylvia Plath με τις οικιακές εργασίες και τα παιδιά. Δεν μπορεί να μπει σπίτι. Η Plath είναι νεκρή.

ΘΑΛΙΔΟΜΙΔΗ

Ω! Μισοφέγγαρο —

Ήμισυς εγκέφαλος, φωτεινότητα—
Νέγρος, μεταμφιεσμένος σαν λευκός,

Οι ερεβώδεις σου
Ακρωτηριασμοί έρπουν και τρομοκρατούν—

Αραχνιασμένο, επικίνδυνο.
Ποιό γάντι

Ποιά σκληρότητα
Με προστάτεψε

Απ’ αυτή τη σκιά—
Τ’ ανεξίτηλα μπουμπούκια.

Κόνδυλοι στις ωμοπλάτες, τα
Πρόσωπα που

Ωθήθηκαν στη ζωή, σβαρνίζουν
Το αποκεφαλισμένο

Ματωμένο καύκαλο της ανυπαρξίας.
Όλη τη νύχτα πελεκούσα

Έναν χώρο γι’ αυτό που μου δόθηκε
Έναν έρωτα

Για δυο υγρά μάτια και μια στριγκλιά.
Το λευκό σάλιο

Της απάθειας!
Οι μαύροι καρποί ωριμάζουν και πέφτουν.
Το κρύσταλλο σπάζει κατά μήκος,
Η εικόνα

Απομακρύνεται και συρρικνώνεται
όπως ο χυμένος υδράργυρος.

ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Δυο, φυσικά και είναι δυο.
Φαίνεται εντελώς φυσικό τώρα—
Αυτός που ποτέ δεν κοιτά απάνω, του οποίου τα μάτια είναι καπακωμένα
και σφαιρικά, όπως του Μπλέηκ,
που αποκαλύπτει

τα σημάδια της γέννας ότι είναι σήμα κατατεθέν του—
Η εγκαυματική ουλή από το νερό,
Η γυμνή
χαλκοσκουριά του κόνδορα.
Είμαι κόκκινος κρέας. Το ράμφος του

συλλαμβάνει απ’ τα πλάγια. Δεν είμαι ακόμη δική του.
Μου λέει πόσο άσχημα φωτογράφησα.
Μου λέει πόσο γλυκά
τα μωρά φαίνονται στο νοσοκομειακό τους
νεκροθάλαμο, ένας απλός

φραμπαλάς στο λαιμό,
έπειτα μια σειρά διακοσμητικών αυλακώσεων των Ιωνικών τους
νεκρικών εσθήτων,
κατόπιν δυο ποδαράκια.
Αυτός δεν χαμογελά ή καπνίζει.

Ο άλλος τα κάνει αυτά,
τα μαλλιά του μακριά και αληθινά.
Ο μπάσταρδος
αυνανίζοντας ένα αστραποβόλημα
θέλει ν’ αγαπηθεί.

Ούτε να σαλέψω.
Η παγωνιά φτιάχνει ένα λουλούδι.
Η δροσιά φτιάχνει ένα αστέρι,
Η νεκρική καμπάνα,
Η νεκρική καμπάνα.

Για κάποιον το έκανε.

Μετάφραση: Γιάννης Αντιόχου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s