WISLAWA SZYMBORSKA


simporska.jpg 

ΒΙΣΟΥΑΒΑ ΣΙΜΠΟΡΣΚΑ

Υπάρχει μια πολωνή ποιήτρια, της οποία το έργο ομολογώ προσέγγισα με μεγάλη επιφύλαξη όταν το 2003 κυκλοφόρησε μια συλλογή με σπαράγματα από τις ποιητικές της συλλογές σε μετάφραση Βασίλη Καραβίτη. Γρήγορα η επιφύλαξη κατέρρευσε και σήμερα το βιβλίο δεν μπορεί να σταθεί από την άμετρη χρησιμοποίηση που έχει υποστεί μεταφερόμενο από το γραφείο μου στην κρεβατοκάμαρα και από εκεί στη δουλειά μου ή ταξιδεύοντας μαζί μου στις διακοπές, προκειμένου να με συντροφεύσουν τα υπέροχα ποιήματα της πολωνής Βισουάβα.

Η Βισουάβα Σιμπόρσκα γεννήθηκε το 1923 στο Κούρνικ της Πολωνίας και μετοίκησε στην Κρακοβία στα οκτώ της χρόνια. Σπούδασε Κοινωνιολογία και Πολωνική Φιλολογία στο πανεπιστήμιο της Κρακοβίας και εξέδωσε το πρώτο της ποίημα σε ηλικία 22 ετών τον Μάρτιο του1945 που είχε τον τίτλο «Αναζητώ τη Λέξη», ενώ το 1948 είχε έτοιμη την πρώτη της συλλογή. Έκτοτε ακολουθεί μια λαμπρή ποιητική καριέρα μέχρι το 1996 που της απονέμεται το Νόμπελ Λογοτεχνίας.

Στην Ελλάδα ποιήματά της έχουν μεταφρασθεί από τον ποιητή Βασίλη Καραβίτη στο βιβλίο που φέρει ως τίτλο: «Μια Ποιητική Διαδρομή». Ο Καραβίτης στο επίμετρο της έκδοσης υποστηρίζει πως για τη Σιμπόρσκα: ο κόσμος, παρά την ανασφάλεια, τον φόβο και το μίσος που εκτρέφει και καλλιεργεί η ανθρώπινη φύση μας, δεν παύει να εκπλήσσει, κι η φύση μαζί με την τέχνη παραμένουν πάντα οι καλύτεροι μεσίτες γι’ αυτό το όραμα (όπως κατέληξε στην εκδήλωση για την απονομή του Νόμπελ: «Οι ποιητές, φαίνεται, θα έχουν πάντοτε πολλή δουλειά»).

Η μετάφραση του Βασίλη Καραβίτη είναι άρτια και εμπνευσμένη χαρίζοντας ένα βιβλίο με σπαράγματα του ποιητικού έργου της Νομπελίστα ποιήτριας το οποίο πιστέψτε με δεν μπορεί κάποιος να το αποχωριστεί εύκολα. Τα ποιήματα διαβάζονται και ξαναδιαβάζονται αποκαλύπτοντας το ξεχωριστό σύμπαν της πολωνής ποιήτριας Σιμπόρσκα. Το βιβλίο: Βισουάβα Σιμπόρσκα «Μια ποιητική διαδρομή», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σοκόλη και παραθέτω δύο ποιήματα προκειμένου να κατανοήσετε τον τρόπο με τον οποίο η Σιμπόρσκα αντιλαμβάνεται τόσο τον αισθητό, όσο και τον υπεραισθητό κόσμο.

ΔΙΑΦΗΜΗΣΗ 

Είμαι ένα ηρεμιστικό.

Αποτελεσματικό στο σπίτι,

αποδοτικό και στο γραφείο,

δίνω εξετάσεις, εξαφανίζομαι στο δικαστήριο,

κολλάω προσεκτικά τα σπασμένα πιατικά —ό,τι χρειάζεται εσύ να κάνεις είναι να με πάρεις,

να με λιώσεις κάτω απ’ την γλώσσα σου,

ό,τι χρειάζεται να κάνεις είναι να με καταπιείς

και απλά να με κατεβάσεις με λίγο νερό. 

– 

Ξέρω πώς να χειρίζομαι τις κακοτυχίες,

πως ν’ αντέχω τα άσχημα νέα,

να μειώνω στο ελάχιστο τις αδικίες,

να ξεδιαλύνω την απουσία του Θεού,

να σε βοηθήσω να διαλέξεις ένα ταιριαστό στο πρόσωπό σου βέλο χηρείας.

Τι περιμένεις λοιπόν

να εμπιστεύεσαι τη συμπόνια της χημείας. 

 –

Είσαι ακόμα νέα,          

πρέπει κι εσύ πραγματικά να χαλαρώνεις κάπως.

Ποιος είπε

ότι πρέπει να βιώνεις καρτερικά τη ζωή; 

– 

Δώσ’ μου την άβυσσό σου,

θα την επενδύσω με απαλό ύπνο,

θα νιώσεις ευγνωμοσύνη που σου χαρίζω

τέσσερα πόδια να πέφτεις. 

– 

Πούλησέ μου την ψυχή σου.

Άλλος αγοραστής δεν θα βρεθεί. 

– 

Κι ούτε απόμεινε πια δαίμονας άλλος.   

ΦΑΡΣΟΚΩΜΩΔΙΑ 

Αν υπάρχουν άγγελλοι

αμφιβάλλω ότι διαβάζουν τις νουβέλες μας

που πραγματεύονται ματαιωμένες ελπίδες. 

– 

Φοβάμαι, αλίμονο,

ότι ποτέ δεν αγγίζουν ποιήματα

που κουβαλάνε τις μνησικακίες μας

εναντίον του κόσμου. 

 –

Οι μεγαλοστομίες και οι χλευασμοί

στα θεατρικά μας έργα

υποψιάζομαι ότι μάλλον

τους αναστατώνουν. 

– 

Εκτός υπηρεσίας, στα διαλείμματα μεταξύ αγγελικών  

         —δηλαδή απάνθρωπων— ενασχολήσεων,

μάλλον θα παρακολουθούν τη φαρσοκωμωδία μας

από την εποχή του βωβού κινηματογράφου. 

– 

Από τους μοιρολογούντες θρηνωδούς μας,

αυτούς που ξεσχίζουν τα ρούχα τους

κι αυτούς που τρίζουν τα δόντια τους,

προτιμάνε, φαντάζομαι,

εκείνον τον φτωχοδιάβολο

που αρπάζει τον άνθρωπο που πνίγεται        

                    απ’ το περουκίνι του

ή, λιμοκτονώντας, καταβροχθίζει τα κορδόνια        

                   των παπουτσιών του

με απόλαυση.  

– 

Απ’ τη μέση του και πάνω πόζα και φιλοδοξίες,

κάτω απ’ αυτήν ένα σαστισμένο ποντίκι

διατρέχει τα πανταλόνια του.

Είμαι σίγουρη

ότι αυτό είναι που αποκαλούν πραγματική

                         ψυχαγωγία. 

– 

Ένα ξέφρενο κυνηγητό του σε κύκλους

καταλήγει σε καταδίωξη του διώκτη του.

Το φως στο βάθος του τούνελ

φαντάζει σαν μάτι από τίγρη.

– 

Μια εκατοντάδα από συμφορές

σημαίνουν εκατό κωμικές κουτρουβάλες

που εναλλάσσονται πάνω από εκατό γκρεμούς. 

– 

Αν υπάρχουν άγγελοι

πρέπει, ελπίζω,

να βρίσκουν πειστική

αυτήν την αιωρούμενη μέσ’ απ’ τον τρόμο ευθυμία

που δεν κραυγάζει καν  Σώστε με, Σώστε με

αφού όλα αυτά συμβαίνουν στη σιωπή. 

– 

Μπορώ ακόμα να τους φαντασθώ

σα να χειροκροτούν με τις φτερούγες τους

και δάκρυα να τρέχουν στα μάτια τους

απ’ το γέλιο, αν όχι από τίποτ’ άλλο. 

Βισουάβα Σιμπόρσκα

Μτφ.: Βασίλης Καραβίτης

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s